تاریخ 1396/04/13 زمان 16:20:22 بازدید 388

نقش رای مردم در افزایش اعتماد عمومی

نقش رای مردم در افزایش اعتماد عمومی

 تمکین به آرای رای دهندگان در نظام های مردمسالار امری گریز ناپذیر است. بر این اساس پذیرش رای امری است که کم توجهی به آن اعتماد عمومی را کاهش داده و موجب دلسردی سرمایه های اجتماعی می شود.

 

 انتخابات دوازدهمین دوره ریاست جمهوری و پنجمین دوره شوراهای اسلامی شهر و روستا با مشارکت گسترده مردم روز 29 اردیبهشت ماه برگزار شد.
یکی از نتایج حضور در انتخابات، تعیین کننده بودن رای مردم و احترام به آن است. در این زمینه به ذکر چند نکته می پردازیم؛
1- در جوامعی که دارای حکومت مردمسالارهستند، حضور و بروز سلیقه های متفاوت مردم در انتخابات نشانگر مشروعیت و مقبولیت نظام های سیاسی به شمار می رود. در این میان رای دادن ساده ترین و مهمترین شکل مشارکت سیاسی در هر کشوری است. به عبارتی دیگر یکی از معیارهای سنجش مردم سالاری در جوامع مختلف مقوله انتخابات است.
جمهوری اسلامی ایران به عنوان نظامی مردمسالار بر اساس قانون اساسی بر مساله انتخابات تاکید کرده است. همین اساس در اصل ششم قانون اساسی آمده است که «امور کشور باید به اتکای آرای عمومی اداره شود، از راه انتخابات، انتخاب رییس جمهوری، نمایندگان مجلس شورای اسلامی، اعضای شوراها و نظایر این ها یا از راه همه پرسی در مواردی که در اصول دیگر این قانون تعیین می گردد.»
با توجه به این اصل، در جمهوری اسلامی ایران اداره حکومت و قانونگذاری در چارچوب اصول قانون اساسی با اداره و نظر ملت تعیین می شود و برگزاری انتخابات در حقیقت نشانگر تحقق اراده و خواست مردم است.

2- به طور کلی پس از برگزاری هر انتخاباتی دو گروه را می توان از همدیگر بازشناخت؛ یک گروهی که برنده رقابت انتخاباتی می شود و دسته دوم گروهی که نتوانسته پیروز شود. در نظام های مردمسالار این اصل پذیرفته شده است که احزاب وگروه ها یا افراد سیاسی، برنامه های انتخاباتی خود را اعلام کنند، از این رو خود را در معرض آزمون رای مردم قرار می دهند. گروهی که نتواند رای اکثریت را به دست آورد، باید با پذیرفتن قواعد بازی سیاسی و تن دادن به نمایندگان سیاسی منتخب اکثریت، در چارچوب قانون حرکت کند.
نکته ای که در این میان مطرح می شود این است که هماوردی و صف آرایی، مهمترین عنصر در شکل دهی به گونه های رقابت از جمله نوعِ سیاسی آن است. از این رو، به نظر می رسد در جامعه سیاسی در جهتِ رسیدن به خیر عمومی و منافع ملی باید فضای مفاهمه را جایگزین منازعه کرد. بر این اساس با پذیرش رقیب و تکثر در جامعه سیاسی می توان مفاهمه را به عنوان عنصر قالب به عرصه آورد.

3- در این میان وجود نگرش و رویکردهای متفاوت براساس قاعده کلی عمل سیاسی نه تنها امری گریزناپذیر و عادی است بلکه در نبود آن سیاست و بازی های آن شکل نمی گیرد و نوعی تک صدایی و خلاء در فضای سیاسی حاکم می شود. با این حال اختلاف نظر و رقابت سیاسی نباید منجر به گسترش تفاوت ها و تمایزها شود بلکه تقویت نقاط مشترک باید سرلوحه امور قرار گیرد.
بر این اساس پذیرش تکثر سیاسی و احترام به آرای انتخاب کنندگان، جمهوریت را به شکل واقعی آن به تصویر می کشد.از این رو به نظر می رسد پیگیری اهداف کلان کشور و رقابت سیاسی با پذیرش و مدارا نسبت به یکدیگر صورت می پذیرد و فضایی مبتنی بر پویایی و حس همبستگی ملی را به همراه می آورد. بنابراین حرکت در مدار قانون و مسیر اخلاق و الزام عملی به منافع ملی، موجد تقویت انسجام ملی می شود.

4- جایگاه رای مردم در جمهوری اسلامی ایران، همواره مورد تاکید قرار گرفته و نرخ مشارکت مردم در عرصه های مختلف نیز خود گویای این مساله است.
در این میان نکته مهمی که نمی توان به آن بی توجه بود مسئولیت دوجانبه حکومت و مردم نسبت به هم است. از این رو بحث حق و تکلیف مطرح می شود. در واقع رای و مشارکت مردم گویای مسئولیت پذیری در برابر جامعه و اهداف کلان کشور است. با این حال تحقق خواسته های آنان توسط حکومت امری طبیعی به شمار می رود. بنابر این دولت ها سعی می کنند با برآورده کردن نیازهای مردم باید پاسخگوی وعده های داده شده باشند.

5- احترام به آرای گزینشگران در نظام های مردمسالار، امری گریز ناپذیر است. به ویژه آن که این ارج گذاری، باید در فضای سیاسی و اجتماعی متبلور شود و رخ نماید. در برابر کم توجهی به آرای انتخاب کنندگان به سرمایه اجتماعی آسیب زده و اعتماد عمومی را کاهش می دهد.
اعتماد عمومی، حس پذیرش سیاسی و اجتماعی در جامعه را افزایش می دهد که همین جامعه پذیری سیاسی نویدبخش مشارکت حداکثری می شود؛ افزایش مشارکتی که فضایی سرشار از همدلی و نشاط را به بار می آورد.
از این رو یکی از عوامل ایجاد اعتماد، گستراندن دامنه اعتماد سیاسی است چرا که بی اعتمادی عمومی در جامعه منجر به تضعیف تعهد اجتماعی و کمرنگ شدن هویت اجتماعی و ملی می شود. همچنین، این بی اعتمادی به سطح روابط میان فردی کشیده شده و نتیجه ای جز، کوچک شدن روابط بین شهروندی و در نهایت انزوای اجتماعی ندارد.
ایرنا
 

 

 

 

بیانیه پایانی سومین کنگره حزب وحدت و همکاری ملی